AB-Ermenistan Vize Muafiyeti: Eylem Planı ve 2026 Gelişmeleri

AB-Ermenistan vize muafiyeti süreci, Ermenistan vatandaşlarının Avrupa'ya kısa süreli seyahatlerini kolaylaştırmayı hedefleyen reformlarla ilerliyor. Avrupa Komisyonu, 5 Kasım 2025'te Vize Serbestisi Eylem Planı'nı (VLAP) Ermenistan yönetimine resmen sundu.

2026 yılında yayımlanan ilk ilerleme raporu, özellikle seyahat belgelerinin güvenliği ve sınır yönetiminde gelişmeler olduğunu ortaya koydu. Ekim ayında ise Avrupa Birliği uzmanları ikinci değerlendirme ziyareti için Ermenistan'a gitti.

Ancak Ermenistan vatandaşları için Schengen vize muafiyeti henüz yürürlüğe girmedi. Vizesiz seyahat hakkının tanınabilmesi için gerekli reformların tamamlanması ve Avrupa Birliği'nin ilgili kararı alması gerekiyor.

AB-Ermenistan Vize Muafiyeti Eylem Planı Nedir?

Avrupa Birliği ile Ermenistan arasında vize serbestisi görüşmeleri 9 Eylül 2024'te başladı.

5 Kasım 2025'te Erivan'da teslim edilen eylem planı, Ermenistan'ın vizesiz seyahat sistemine geçmeden önce karşılaması gereken teknik ve hukuki koşulları belirliyor.

Plan, dört temel reform alanına odaklanıyor:

• Seyahat belgelerinin güvenliği: Biyometrik pasaportlar, kimlik doğrulama ve belge güvenliği.

• Sınır ve göç yönetimi: Sınır kontrolleri, iltica prosedürleri ve düzensiz göçle mücadele.

• Kamu düzeni ve güvenlik: Organize suçlarla mücadele, kurumlar arası iş birliği ve güvenlik önlemleri.

• Temel haklar: Ayrımcılıkla mücadele, kişisel verilerin korunması ve temel özgürlükler.

Ermenistan İçişleri Bakanlığının açıklamasına göre eylem planı toplam 74 değerlendirme kriteri içeriyor.

Bu kriterler yalnızca yeni yasaların kabul edilmesini değil, belirlenen düzenlemelerin uygulamada etkili biçimde işletilmesini de kapsıyor.

Ermenistan Vize Serbestisinde 2026'da Hangi Aşamaya Geldi?

Avrupa Komisyonu, 30 Nisan 2026'da ilk ilerleme raporunu yayımladı. Rapor, 5 Mayıs'taki AB-Ermenistan zirvesinde Ermeni yetkililere teslim edildi.

Değerlendirmede seyahat belgelerinin güvenliği, sınır yönetimi ve göç politikalarındaki ilerlemeler ele alındı.

Avrupa Komisyonu, özellikle belge güvenliği alanında olumlu gelişmeler tespit etti. Bununla birlikte tamamlanması gereken düzenlemeler için yeni tavsiyelerde bulundu.

Ekim 2026'da İkinci Değerlendirme Başladı

Ermenistan İçişleri Bakanlığının 9 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre Avrupa Birliği'nin ikinci değerlendirme heyeti ülkeyi ziyaret etti.

6 Ekim'de gerçekleştirilen görüşmelere AB kurumları, üye devlet uzmanları ve Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı Frontex temsilcileri katıldı.

Bu çalışmalar, eylem planındaki koşulların ne ölçüde yerine getirildiğini incelemeyi amaçlıyor.

Değerlendirme ziyaretlerinin yapılması, vize muafiyeti kararının alındığı anlamına gelmiyor.

Ermenistan Vatandaşları Schengen Bölgesine Vizesiz Gidebilecek mi?

Eylem planının nihai hedefi, Ermenistan vatandaşlarına kısa süreli Schengen seyahatlerinde vize muafiyeti sağlanması.

Muafiyet yürürlüğe girerse ilgili koşulları karşılayan Ermenistan vatandaşları, her 180 günlük dönemde en fazla 90 gün kısa süreli seyahat gerçekleştirebilecek.

Ancak bu hak, Avrupa ülkelerinde otomatik çalışma veya oturum izni sağlamayacak.

Muafiyetin uygulanabilmesi için gerekli reformların tamamlanması, Avrupa Komisyonunun değerlendirmeleri ve ilgili AB karar süreçlerinin sonuçlanması gerekiyor.

Ermenistan İçin Vizesiz Avrupa Seyahati Ne Zaman Başlayacak?

Vize serbestisinin yürürlüğe gireceği kesin bir tarih açıklanmış değil.

Ermenistan İçişleri Bakanı Arpine Sargsyan'ın Eylül 2026'da yaptığı açıklamaya göre hükümet, eylem planındaki yükümlülükleri 2029 yılına kadar tamamlamayı hedefliyor.

Ancak 2029, Avrupa Birliği tarafından belirlenmiş bir vizesiz seyahat başlangıç tarihi değil. Ermenistan hükümetinin reformları tamamlama hedefi.

Bütün şartlar yerine getirilse bile vize muafiyetinin yürürlüğe girmesi için ayrıca AB düzeyinde karar alınması gerekiyor.

Ermenistan Vatandaşlarının Mevcut Schengen Vize Hakları

Ermenistan ile Avrupa Birliği arasında 1 Ocak 2014'ten beri vize kolaylaştırma anlaşması uygulanıyor.

Bu anlaşma, uygun Ermenistan vatandaşları için belirli vize ücretlerinde indirim ve bazı başvuru kolaylıkları sağlıyor.

Ancak mevcut kolaylaştırma anlaşması ile tam vize muafiyeti birbirinden farklı.

Bugün için Ermenistan vatandaşlarının kısa süreli Schengen seyahatlerinde, geçerli bir muafiyetleri bulunmadığı sürece vize başvurusu yapmaları gerekiyor.

Bu Gelişme Türk Vatandaşlarını Etkiliyor mu?

AB-Ermenistan vize serbestisi görüşmeleri doğrudan Ermenistan vatandaşlarına yönelik.

Dolayısıyla bu süreç, Türk vatandaşlarının Schengen vizesi alma yükümlülüğünü değiştirmiyor.

Türkiye'de yaşayan Ermenistan vatandaşları açısından ise seyahat koşulları, vatandaşlıklarına ve sahip oldukları diğer geçerli seyahat veya ikamet belgelerine göre değerlendiriliyor.

Bundan Sonra Hangi Adımlar İzlenecek?

Avrupa Komisyonu, Ermenistan'ın eylem planındaki yükümlülükleri yerine getirme durumunu düzenli raporlarla takip etmeyi sürdürecek.

Özellikle biyometrik seyahat belgeleri, sınır güvenliği, göç yönetimi ve temel haklarla ilgili reformların uygulanması belirleyici olacak.

AB-Ermenistan vize muafiyeti sürecinde ilerleme kaydedilmiş olsa da vizesiz seyahat henüz başlamadı. Yeni değerlendirme raporları ve Avrupa Birliği'nin resmî kararları, uygulamanın geleceğini belirleyecek.