Kanada'da Sponsorunu Kaybeden Mülteciler İçin 90 Günlük Süre

Kanada mülteci sponsorluğu kapsamında başvurusu devam ederken sponsorunu kaybeden kişiler için önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi. Kanada Göçmenlik, Mülteciler ve Vatandaşlık Bakanlığı (IRCC), sponsorluk anlaşması iptal edilen kuruluşların desteklediği belirli mültecilere yeni sponsor bulma sürecinde kolaylık sağlıyor.

7 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren geçici politika, uygun başvuru sahiplerinin mülteci statü tespit belgesi (RSD) olmadan belirli sponsorluk grupları tarafından desteklenebilmesine imkân tanıyor.

Ancak düzenlemenin kritik bir şartı var: Sponsorunu kaybeden kişinin kendisine verilen 90 günlük süre dolmadan uygun yeni bir sponsor bulması gerekiyor.

Peki bu 90 günlük süre ne zaman başlıyor, kimler belge muafiyetinden yararlanabiliyor ve sponsor bulunamazsa başvuruya ne oluyor?

Kanada Mülteci Sponsorluğu Düzenlemesi Neden Getirildi?

Kanada'nın Özel Mülteci Sponsorluğu Programı (Private Sponsorship of Refugees), uygun kişi ve kuruluşların ülke dışındaki mültecilerin Kanada'ya yeniden yerleştirilmesini desteklemesine olanak sağlıyor.

Program kapsamında bazı kuruluşlar, Kanada hükümetiyle yaptıkları sponsorluk anlaşmaları üzerinden mülteci başvurularını üstleniyor. Bu kuruluşlar Sponsorship Agreement Holder (SAH) olarak adlandırılıyor.

Ancak bir kuruluşun sponsorluk anlaşmasının iptal edilmesi, yurt dışında başvurusu devam eden mültecilerin geçerli sponsorlarını kaybetmesine yol açabiliyor.

Kanada'nın yeni düzenlemesi, bu durumdaki kişilerin başvurularını sürdürebilmek için başka bir sponsor bulmasını kolaylaştırmayı amaçlıyor.

Sponsorunu Kaybeden Mültecilere Verilen 90 Günlük Süre Nedir?

Sponsorluk anlaşması iptal edilen bir kuruluş tarafından desteklenen mülteci başvuru sahibine, geçerli sponsorunun kalmadığını açıklayan resmî bir bildirim gönderiliyor.

Bu belge Procedural Fairness Letter (PFL), yani usule ilişkin adil değerlendirme bildirimi olarak biliniyor.

Bildirimde kişiye yeni sponsor bulması için 90 gün süre tanınıyor.

• Yeni sponsor bulunursa: Uygun sponsorluk koşulları sağlandığında yeniden yerleştirme dosyasının değerlendirilmesine devam edilebiliyor.

• Sponsor bulunamazsa: IRCC'nin açıklamasına göre yeniden yerleştirme başvurusu reddediliyor.

• 90 günlük süre dolmuşsa: Bu geçici politikanın özel belge muafiyetinden yararlanma koşulu karşılanmıyor.

Önemli: 90 günlük süre bütün başvuru sahipleri için 7 Mayıs 2026'da topluca başlamıyor. Her dosyada gönderilen PFL bildiriminde belirtilen süre esas alınıyor.

Kanada'nın Yeni Sponsor Muafiyetinden Kimler Yararlanabilir?

Geçici politika bütün mülteci başvurularına uygulanmıyor. Ana başvuru sahibinin üç temel koşulu karşılaması gerekiyor:

1. Başvuru sahibi, Kanada ile sponsorluk anlaşması iptal edilmiş bir kuruluş tarafından desteklenmiş olmalı.

2. Kendisine yeni sponsor bulmasını isteyen resmî PFL bildirimi gönderilmiş olmalı.

3. Bildirimde verilen yeni sponsor bulma süresi henüz dolmamış olmalı.

Ayrıca PFL'nin, geçici politikanın yürürlüğe girişinden sonra ve sona ermesinden önce düzenlenmiş olması gerekiyor.

Bu nedenle geçmişte sponsorunu kaybetmiş herkesin otomatik olarak muafiyetten yararlanabileceği düşünülmemeli.

RSD Belgesi Olmadan Kanada Mülteci Sponsorluğu Yapılabilir mi?

Düzenlemenin en önemli değişikliği, Refugee Status Determination (RSD) belgesine ilişkin belirli zorunluluğun kaldırılabilmesi.

Normal şartlarda Kanada'daki Beşli Gruplar ve Topluluk Sponsorları, mülteci sponsorluğu başvurularında kişinin mülteci statüsünü doğrulayan bir belge sunmak zorunda.

Bu belge genellikle Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) veya yabancı bir devlet tarafından düzenleniyor.

Yeni geçici politikayla, gerekli koşulları karşılayan ve sponsorunu kaybetmiş kişilerin yeni sponsorluk başvurularında bu belge şartından muaf tutulması mümkün.

RSD belgesi muafiyeti, mülteci statüsünün veya diğer göçmenlik şartlarının hiç değerlendirilmeyeceği anlamına gelmiyor. Yalnızca belirtilen belge zorunluluğuna ilişkin özel bir kolaylık sağlanıyor.

Kanada'da Yeni Sponsor Kim Olabilir?

Politika, sponsorluğunu kaybeden uygun başvuru sahiplerinin iki farklı sponsorluk yapısı üzerinden desteklenmesine imkân tanıyor.

Beşli Gruplar (Group of Five – G5)

Beşli Grup, Kanada'da gerekli koşulları karşılayan en az beş kişinin bir araya gelerek mülteci sponsorluğu üstlenmesiyle oluşturuluyor.

Grup üyeleri, sponsorluk için gerekli mali ve yerleşim desteğini sağlayabilecek durumda olmalı.

Topluluk Sponsorları (Community Sponsors – CS)

Topluluk Sponsorları ise Kanada'da uygun kuruluş, dernek veya topluluk yapılarından oluşabiliyor.

Bu sponsorlar da mültecilerin yerleşim sürecine ilişkin belirli mali ve destek yükümlülükleri üstleniyor.

Her iki sponsorluk türünde de gerekli şartların karşılanması ve dosyanın IRCC tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.

Genel Sponsorluk Başvurularındaki Durdurma Devam Ediyor mu?

Evet. Kanada, Beşli Gruplar ve Topluluk Sponsorlarından gelen yeni genel mülteci sponsorluğu başvurularının kabulüne yönelik durdurmayı 31 Aralık 2026'ya kadar uzattığını açıklamıştı.

Ancak sponsorunu kaybeden belirli mülteciler için yayımlanan özel politika, bu grupların ilgili dosyalara katılımını kolaylaştırmayı hedefliyor.

Bu özel düzenleme, genel sponsorluk başvurularının tamamen yeniden açıldığı anlamına gelmiyor. Dosyanın özel politika kapsamında nasıl işleme alınacağı IRCC'nin ilgili talimatlarıyla doğrulanmalı.

Sponsorunu Kaybedenler Hangi Adımları İzlemeli?

Geçici düzenlemeden yararlanabilecek başvuru sahiplerinin öncelikle mevcut dosyalarının durumunu netleştirmesi önemli.

İzlenebilecek temel adımlar:

1. Resmî bildirimi inceleyin: PFL belgesinde yeni sponsor bulunması için verilen süreyi kontrol edin.

2. Uygunluğu değerlendirin: Önceki sponsorun anlaşmasının iptal edilip edilmediğini ve geçici politika koşullarını doğrulayın.

3. Yeni sponsor seçeneklerini araştırın: Uygun Beşli Grup veya Topluluk Sponsoru seçeneklerini değerlendirin.

4. Belgeleri tamamlayın: Yeni sponsorluk için gereken belgeleri ve varsa RSD muafiyeti kapsamını kontrol edin.

5. Süre dolmadan işlem yapın: Yeni sponsorluk işlemlerini IRCC'nin ilgili başvuru talimatlarına göre yürütün.

90 günlük süre kritik önemde. Yeni sponsor arayışında gecikmek, kişinin mevcut yeniden yerleştirme başvurusunun reddedilmesi sonucunu doğurabilir.

Aile Üyeleri de Kanada'nın Geçici Politikasından Yararlanabilir mi?

Evet. Düzenleme, uygun ana başvuru sahiplerinin başvurularına dahil edilen aile üyelerini de kapsayabiliyor.

Ancak aile üyeleri dahil bütün başvuru sahipleri, muaf tutulmadıkları diğer yasal uygunluk ve Kanada'ya kabul koşullarına tabi olmaya devam ediyor.

Dolayısıyla geçici politika, aile üyelerine otomatik kalıcı oturum veya kesin yeniden yerleştirme hakkı sağlamıyor.

Kanada Mülteci Sponsorluğu Düzenlemesi Ne Zamana Kadar Geçerli?

IRCC'nin yayımladığı resmî politika metninde üç önemli tarih ve koşul bulunuyor:

• Yürürlük başlangıcı: 7 Mayıs 2026.

• Planlanan geçerlilik: Başlangıçtan itibaren 24 ay.

• Öngörülen bitiş: 7 Mayıs 2028.

Ancak Kanada hükümeti düzenlemeyi bu tarihten önce de yürürlükten kaldırabiliyor.

Bu nedenle yalnızca genel bitiş tarihine değil, başvuru sahibine gönderilen PFL'nin tarihine ve yeni sponsor bulma süresine de dikkat edilmeli.

Başvuru Sahipleri İçin Son Kontrol Listesi

• Önceki sponsor kuruluşun anlaşmasının iptal edildiği doğrulandı.

• IRCC tarafından gönderilen PFL bildirimi incelendi.

• Yeni sponsor bulma süresinin dolmadığı kontrol edildi.

• Beşli Grup ve Topluluk Sponsoru seçenekleri değerlendirildi.

• RSD belgesi muafiyetine uygunluk kontrol edildi.

• Aile üyelerinin başvuru durumu incelendi.

• Güncel IRCC talimatları doğrulandı.

Kanada'nın geçici mülteci sponsorluğu politikası, sponsorunu kaybeden belirli başvuru sahiplerine yeniden yerleştirme süreçlerini sürdürmek için ek bir imkân sunuyor. Bununla birlikte 90 günlük sürenin korunması, uygun sponsorun bulunması ve diğer yasal şartların karşılanması gerekiyor.