ABD’de Statü Değişikliği, Uzatma ve Seyahat Belgeleri

ABD’de vize ile göçmenlik statüsü aynı kavram değildir. Pasaporttaki vize, kişinin ABD sınırına gelerek ülkeye giriş talebinde bulunmasını sağlar. Statü ise ABD’ye kabul edildikten sonra ülkede hangi amaçla ve ne kadar süreyle kalınabileceğini belirler.

ABD’den ayrılmadan statü değiştirmek, kalış süresini uzatmak, çalışma izni almak veya yurt dışına seyahat etmek için farklı federal başvuru mekanizmaları kullanılır. En yaygın işlemler Form I-539, Form I-129, Form I-765 ve Form I-131 üzerinden yürütülür.

Başvuru ücretleri, form kategorisi ve çevrim içi ya da kâğıt başvuru yöntemine göre değişebildiğinden sabit bir ücret yerine başvuru tarihinde USCIS ücret hesaplayıcısının kontrol edilmesi gerekir.

Statü Değişikliği Nedir?

Change of Status, ABD’de geçerli bir göçmen olmayan statüde bulunan kişinin ülkeden ayrılmadan başka bir göçmen olmayan statüye geçiş talep etmesidir.

Örnek olarak:

• B-2 ziyaretçi statüsünden F-1 öğrenci statüsüne geçiş

• F-2 statüsünden F-1 statüsüne geçiş

• H-4 statüsünden F-1 statüsüne geçiş

• Bir bağımlı statüden başka bir uygun statüye geçiş

gösterilebilir.

Ziyaretçi, öğrenci bağımlısı ve bazı diğer kategoriler için genellikle Form I-539 kullanılır. H-1B, L-1 veya O-1 gibi işveren başvurusu gerektiren çalışma statülerinde ise işveren tarafından Form I-129 sunulur.

Statü değişikliği başvurusu mümkün olduğunca Form I-94 üzerindeki izinli kalış süresi sona ermeden yapılmalıdır. Geç başvurular yalnızca sınırlı ve olağanüstü koşullarda kabul edilebilir.

Onaylanan statü değişikliği, pasaporta yeni bir vize etiketi eklemez. Kişi ABD’den ayrıldıktan sonra yeniden giriş yapmak isterse, muafiyet bulunmadığı sürece yeni statüsüne uygun vizeyi dış temsilcilikten almak zorunda kalabilir.

B-1/B-2 Statüsünden F-1’e Geçiş

Ziyaretçi statüsünden öğrenci statüsüne geçmek isteyen kişinin öncelikle SEVP onaylı bir okuldan kabul alması ve Form I-20 edinmesi gerekir.

Başvuru sonuçlanmadan tam zamanlı eğitime başlanması, mevcut ziyaretçi statüsünün ihlal edilmesine neden olabilir. Öğrenci, program başlangıç tarihini okulun uluslararası öğrenci yetkilisiyle takip etmeli ve gerekli SEVIS güncellemelerinin yapılmasını sağlamalıdır.

Ziyaretçi statüsüyle giriş yapılırken eğitim alma niyetinin gizlenmesi veya sınır görevlisine yanlış bilgi verilmesi de sonraki başvuruları etkileyebilir.

Kalış Süresi Uzatma Nedir?

Extension of Stay, kişinin mevcut göçmen olmayan statüsünü değiştirmeden ABD’deki izinli kalış süresini uzatma talebidir.

B-1 veya B-2 statüsündeki kişiler genellikle Form I-539 kullanır. Uzatma süresi otomatik olarak altı ay değildir; talep edilen süre ve sunulan gerekçe USCIS tarafından değerlendirilir.

Başvuruda genel olarak:

• Uzatmanın nedeni

• Geçici kalış amacının devam ettiği

• Yeterli mali kaynağın bulunduğu

• ABD’den ayrılma planının korunduğu

• Mevcut statü kurallarının ihlal edilmediği

gösterilmelidir.

H-1B, L-1 ve bazı diğer çalışma statülerinin uzatılması ise işveren tarafından Form I-129 ile yapılır.

F-1 öğrencilerinin akademik program uzatımı çoğunlukla Form I-539 üzerinden yürütülmez. Öğrencinin geçerli akademik veya sağlıkla ilgili bir nedeni varsa okul yetkilisi, Form I-20 üzerindeki program bitiş tarihini SEVIS sistemi üzerinden güncelleyebilir. Bu işlem mevcut I-20 süresi sona ermeden tamamlanmalıdır.

Başvuru Beklerken Yasal Kalış

I-94 süresi sona ermeden yapılan, usulüne uygun ve gerçek bir statü değişikliği veya uzatma başvurusu, dosya değerlendirilirken kişinin belirli bir izinli kalış döneminde bulunmasını sağlayabilir.

Ancak bekleyen başvuru:

• Yeni statünün onaylandığı anlamına gelmez.

• Kendiliğinden çalışma izni sağlamaz.

• Önceki statünün bütün haklarını süresiz olarak uzatmaz.

• Yurt dışına çıkışta başvurunun korunacağını garanti etmez.

Başvuru reddedildiğinde sonuçlar kişinin I-94 tarihi, başvuru zamanı, statü türü ve varsa statü ihlallerine göre değişebilir.

EAD Çalışma İzni Nedir?

Employment Authorization Document, belirli göçmenlik kategorilerindeki kişilere verilen çalışma yetkisi belgesidir. Başvuru Form I-765 ile yapılır.

Her göçmen olmayan statü sahibinin EAD başvurusu yapma hakkı yoktur. Çalışma izni ancak mevzuatta uygun gösterilen bir kategoriye dayanılarak alınabilir.

Yaygın EAD kategorileri arasında:

• Bekleyen iltica başvuruları

• Bekleyen Form I-485 başvuruları

• Geçici koruma statüsü

• Uygun H-4 eşleri

bulunur.

EAD’nin geçerlilik süresi kategoriye göre değişir. Yenileme başvurusu yapılması da her durumda mevcut çalışma hakkını otomatik olarak uzatmaz. Otomatik uzatma uygulanıp uygulanmadığı; kategori kodu, başvuru tarihi ve güncel USCIS düzenlemelerine göre kontrol edilmelidir.

Advance Parole Nedir?

Advance Parole, belirli başvuruları veya koruma süreçleri devam eden kişilerin ABD dışına seyahat ettikten sonra geri dönüş talebinde bulunabilmelerini sağlayan belgedir.

Form I-131 üzerinden talep edilebilen Advance Parole özellikle:

• Form I-485 başvurusu bekleyenler

• İltica başvurusu bekleyenler

• Belirli insani veya geçici koruma kategorileri

için gündeme gelebilir.

Form I-485 başvurusu devam ederken Advance Parole olmadan ABD’den ayrılmak, sınırlı statü istisnaları dışında başvurunun terk edilmiş sayılmasına neden olabilir.

Advance Parole ülkeye giriş garantisi vermez. Son kabul kararı, sınırda yapılan inceleme sonucunda yetkili makam tarafından verilir.

İltica başvurusu bulunan bir kişinin koruma talep ettiği ülkeye seyahat etmesi, dosyanın güvenilirliği ve korunma ihtiyacı hakkında ciddi sorular oluşturabilir.

Re-entry Permit Nedir?

Re-entry Permit, Green Card sahibi kişilerin uzun süre ABD dışında kalmayı planladıkları durumlarda kullandıkları seyahat belgesidir.

Başvuru Form I-131 ile yapılır ve kişi başvuru sırasında fiziksel olarak ABD’de bulunmalıdır. Biyometrik işlemlerin de ABD’de tamamlanması gerekebilir.

Belge genellikle iki yıla kadar düzenlenebilir. Ancak:

• Green Card statüsünü kesin olarak koruma garantisi vermez.

• Sınır incelemesini ortadan kaldırmaz.

• Vatandaşlık için aranan sürekli ikamet şartını korumaz.

• ABD’de kalıcı yaşama niyetinin incelenmesini engellemez.

Altı aydan veya bir yıldan uzun seyahatlerde vergi beyannameleri, ABD’deki konut, aile bağları, iş ilişkisi ve dönüş niyeti önem kazanabilir.

Refugee Travel Document Nedir?

Refugee Travel Document, mülteci olarak kabul edilen veya iltica hakkı onaylanan kişilerin uluslararası seyahatlerinde kullanabileceği belgedir.

Bu belge de Form I-131 üzerinden talep edilir ve çoğunlukla sınırlı bir geçerlilik süresiyle düzenlenir.

İltica hakkı alan kişinin koruma talep ettiği ülkeye dönmesi, yeniden o ülkenin korumasından yararlandığı veya artık zulüm korkusu taşımadığı yönünde değerlendirmeye yol açabilir. Bu nedenle seyahat amacı, süresi ve gidilecek ülke dikkatle ele alınmalıdır.

Acil Seyahat Belgesi Alınabilir mi?

Yakın aile üyesinin ağır hastalığı, ölümü veya acil tıbbi ihtiyaç gibi durumlarda USCIS’ten acil seyahat belgesi talep edilebilir.

Acil işlem için:

• Seyahatin yakın tarihli olduğunu gösteren belge

• Hastane veya doktor yazısı

• Ölüm belgesi

• Akrabalık kanıtı

• Uçuş planı

• Eksiksiz başvuru evrakı

istenebilir.

Acil başvuru yapılması aynı gün onay verileceği anlamına gelmez. Karar, olayın niteliğine ve sunulan kanıtlara göre verilir.

Belgeler Nasıl Hazırlanmalıdır?

Türkçe belgeler, eksiksiz İngilizce tercümeyle sunulmalıdır. Tercümanın çevirinin doğru ve eksiksiz olduğunu, her iki dile yeterince hâkim bulunduğunu yazılı olarak beyan etmesi gerekir.

USCIS başvurularında bütün Türk belgeleri için otomatik olarak apostil şartı bulunmaz. Apostil, konsolosluk tasdiki veya ek özgünlük belgesi yalnızca işlemin ve belgenin niteliğine göre gerekli olabilir.

Bağımlı eş ve çocukların başvuruları da ana başvurucunun işlemiyle uyumlu yürütülmelidir. Ana statünün sona ermesi veya değişmesi, F-2, H-4, L-2 ve O-3 gibi bağlantılı statüleri etkileyebilir.

Sonuç

ABD’de statü değişikliği, süre uzatma, çalışma izni ve seyahat belgesi birbirinin yerine kullanılabilen işlemler değildir.

Form I-539 çoğunlukla belirli statü değişikliği ve uzatma taleplerinde, Form I-129 işveren temelli statülerde, Form I-765 çalışma izninde, Form I-131 ise seyahat belgelerinde kullanılır.

Başvuru yapılmadan önce mevcut statü, I-94 tarihi, çalışma faaliyeti, seyahat planı ve gelecekteki göçmenlik hedefi birlikte değerlendirilmelidir. Güncel form sürümü, ücret, işlem süresi ve başvuru adresi her zaman USCIS’in resmî sayfalarından kontrol edilmelidir.